Endoskopi Nasıl Yapılır?

Endoskopi Nedir?

Endoskopi ucunda kamera bulunan bir hortum ile yemek borusu, mide ve mide çıkışındaki bağırsak bölümlerinin incelenmesidir. Endoskopi ile bu organlar direkt göz ile görülür, anormallikler tespit edilir ve gerektiğinde biyopsi dediğimiz parça alınabilir. Dolayısıyla endoskopi teşhis koymak ve tedaviye yön vermek açısından çok değerli bir tetkiktir. Endoskopinin sağladığı faydaları diğer görüntüleme yöntemleri sağlamaktan uzaktır.

Endoskopi Nasıl Yapılır?

Endoskopi uyutularak anestezi altında veya canlı olarak iki türlü uygulanabilir. İdeal olanı uyutularak endoskopi yapılmasıdır.  Çünkü hasta anestezi altında tepkisiz kaldığında organlara daha rahat bakılabilir, daha net görüntü elde edilebilir ve endoskopinin tanı değeri daha yüksek olur. Ayrıca anestezi altında endoskopinin hasta üzerindeki korku-heyecan gibi negatif etkileri bertaraf edilmiş olur. Bazen hastane koşulları bazen de hastanın durumu nedeniyle endoskopi anestezi altında uygulanamaz. Örneğin bazı hastalar ağır solunum ve kalp problemlerine sahipler ve anestezi almaları riskli olabilir. Bu durumda hastanın boğazı uyuşturulur ve endoskopi işlemi canlı yapılır. Hastada endoskopi korkusu yoksa canlı olarak da endoskopi başarılı bir şekilde yapılabilir.

Endoskopi Hangi Durumlarda Yapılır?

Endoskopi gerektiren durumlar kabaca ikiye ayrılır.

• Yaşa bakmaksızın herhangi yemek borusu, mide ve mide çıkışı ile ilgili ilaçlarla geçmeyen yakınmaları olan hastalara doktor kararı ile endoskopi uygulanabilir. Bu yakınmalar; yemek borusunda yanma-ekşime, yemek borusunda takılma olması, reflü şikayetleri, mide ağrısı, şişkinlik, gaz, geğirti, kusma, kanlı kusma, kansızlık ve erken doyma olarak sayılabilir. Bu durumlarda hasta gastroenteroloji hekimi tarafından muayene edilir, ilaç tedavisi verilir, bu şekilde şikayetler düzelmezse endoskopi yapılır.
• 45-50 yaşına gelen her birey tümör tarama amaçlı endoskopi yaptırmalıdır. Bu grupta endoskopi yaptırmak için şikayet beklenmez. Çünkü mide tümörlerinde şikayet genelde geç evrede ortaya çıkar. İdeal olanı şikayet gelişmesini beklemeden 50’li yaşlara doğru kontrol amaçlı endoskopi yaptırmaktır. Bazı ailelerde daha erken yaşlarda mide tümörü vakaları olabilmektedir. Bu durumda hasta bireyin tümör tanısı aldığı yaştan 10 yıl öncesinden endoskopi taraması başlatılmalıdır. Örneğin birinci derece akrabasında 35 yaşında mide tümörü saptanan birisi endoskopik taramaya 25 yaşından itibaren başlamalıdır.

Endoskopi Zararlı mıdır?

Endoskopi gerekli durumlarda ve uzman bir el tarafından yapıldığında yan etkisi minimaldir, yani çok azdır. Bazen geçici boğaz ağrıları olabilir. Yemek borusu ve midede delinme gibi önemli riskler oldukça düşüktür. Ayrıca endoskopi öncesi hastanın ayrıntılı muayenesi, aldığı ilaçların bilinmesi ve hastalıklarının göz önünde bulundurulması gerekir. Çünkü anestezi alacak olan hastada bu durumlar yan etki riskini arttırabilir. Ağır solunum yetersizliği olan bir hastada endoskopiye bağlı değil anesteziye bağlı riskler ön plandadır. Özetle ağır hastalığı olmayan bir hastada tecrübeli bir uzman tarafından yapılan endoskopide risk oranı çok düşüktür.

Endoskopi Takibi Nedir?

Bazı durumlarda ilk endoskopiden sonra kontrol endoskopileri gerekir. Örneğin midesinde ülser saptanan birisine tedavi verildikten 6 hafta sonra yaranın iyileşip iyileşmediğini anlamak için ikinci defa endoskopi gerekir. Bazen de tümör taramasında olduğu gibi ilk endoskopi yapılır, daha sonra belirli aralıklarla ölene kadar endoskopi tekrarları doktor kararı ile yapılır. Yine midesinde bazı hastalıklar olan bireyler tümör riskinden dolayı hekim kararı ile 3-5 yılda bir endoskopi yaptırma programına alınırlar. Sık endoskopi yaptırmanın bariz bir zararı yoktur. Hekim kararı ile yapılan endoskopik takipler hastalıkları erken aşamada yakalamak için çok önemlidir.